بازدید : مرتبه
تاریخ : دوشنبه 27 دی 1389

سلسله جلسات سخنرانی موضوعی زن و نظام خانواده

تاریخ برگزاری: ۲۷ / ۰۹ / ۸۶

محل برگزاری: موسسه جهادی

لینک: فایل صوتی جلسه ششم – mp3 – کیفیت ١۶ کیلو – حجم ۱۰٫۷۴ مگابایت

لینک: فایل صوتی جلسه ششم با کیفیت تر – mp3 – کیفیت ۶۴ کیلو – حجم ۴۳ مگابایت

خلاصه مطالب: پاسخ گویی به پاره ای از سئوالات

- مردی که  می خواهد ازدواج کند اجازه داده شده است زن را بدون حجاب ببیند اگر، نه نکاح و نه فساد است، پس چه حالتی دارد؟ پاسخ: مقدمه نکاح است، فساد نیست. استحباب دارد و این نظره است و در قالب فحشا نیست. (در زمانی که توافقات صورت گرفت در نهایت با رضایت می تواند بدون حجاب ببیند.)

- زن امروز دچار چالش ها و اضطراب هایی است که جامعه نوین او را به آن کشانده است و زنان جایگاهشان را از دست داده اند! پاسخ: این چالش ها را دین ایجاد نکرده است بلکه چالش هایی است که با فطرتش دارد و در نهایت خانواده را به چالش می کشاند. افراطی ترین جریان های فمنیستی توسط مردان حمایت می شود که نمی دانند نیاز زن چیست!

- طرح تعدد زوجات آری، تعدد زوجات خیر. قاعده تک همسری است، ضرورت ها و شرایط ممکن است آن را تغییر دهد.

- دیدگاه قرآن در مورد تعدد زوجات چیست؟ پاسخ: قرآن کتاب جاودانه است و زبان بسیار دقیقی متناسب با فضای فرهنگی جامعه انتخاب می کند که قابلیت قبض و بسط دارد. اصل تک همسری را اثبات می کند و آن را مؤکول به قابلیت فضای فرهنگی می نماید. (نساء / ۳،۱۲۹ )

- مهر چیست؟ آیا آن چه که امروز مهر می نامیم همان مهر مورد نظر دین است؟ پاسخ: این مهر که ما می شناسیم از لحاظ فقهی مهر است اما در واقع وثیقه ای است که زن آن را به عنوان تضمین می گذارد.

- دیدگاه دین در این مورد چیست؟ پاسخ: در قرآن و روایات بر فضای دادن مهر قبل از نکاح  تأکید می کند. از امام حسین(ع) پرسیدند مهر چیست؟ فرمودند آن چیزی که به آن طرفین تراضی کنند. (وسائل الشیعه جلد ۲۱ ابواب مهور). پیامبر(ص) فرمودند: اگر مردی با زنی ازدواج کند نمی تواند با او مجامعت کند مگر اینکه چیزی به او داده باشد.

- مهر بالا یا مهر پایین ضامن استحکام زندگی است؟! پاسخ: امام حسین(ع) فرمودند: شومی در این چیزها است … شومی زن در این است که مهرش خیلی بالا و همسرش از او ناراضی باشد. در روایتی آورده شده است: مهرهای زنان را بالا نگیرید که تولید عداوت می کند. امام علی(ع) فرمودند: از مهر پایین تر از ده درهم بدم می آید زیرا شبیه دادن پول برای فحشا (عمل غیر شرعی) می شود.

متن کامل سخنرانی در ادامه مطلب

بسم الله الرحمن الرحیم

دیدن زن قبل از ازدواج جزء فساد نیست، بلکه ملحق به ازدواج است. اما ارتباطی که در قالب ازدواج نباشد و دوستی باشد فساد است.این عمل در قالب چشم چرانی نیست که بگوییم فحشا شد، همه کار پیش رفته و در نهایت  یک نگاهی به چهزه شخص بیندازد؛ و این باید با رضایت طرفین باشد و استحباب هم دارد، آن هم برای اینکه به خاطر عیوبی منصرف نشود.

چالش جدی زن امروز این است که چرا دیه زن کمتر از مرد است؟ بلکه چالش جدی زن امروز دور شدن از فضای زنانگی خود و در قالب نقش مردانه ایفای نقش کردن در جامعه است. این چالش کشیده می شود در خانواده و در نهایت خانواده را به چالش می کشاند.افراطی ترین بحث فمینیستی توسط مردان هدایت و رهبری و حمایت می شود.

وقتی قرآن می گوید (الصالحات قانتات) یعنی زن باید متواضع باشد این فرق می کند با این که بگوییم زن باید توسری خور باشد، که باعث می شود در جوامع امروزی ما از گفتن این آیه خجالت بکشیم، ولی چیزی که هست این که امروزه هیچ مردی زن توسری خور را نمی پسندد. زن توسری خور فرق دارد با زن متواضع در نظام خانوادگی.

با توجه به سیاق و فضای آیات به گفته شهید مطهری قاعده تک همسری است، مگر در مورد ضروریات. قاعده در بچه، قاعده تکثیر است. نکته مهم این است که دفاع از نظام و طرح تعدد زوجات غیر از دفاع از تعدد زوجات است. این ها دوتاست، مثل دفاع از طرح طلاق، یعنی این که باید طلاق وجود داشته باشد ، این دفاع از طلاق نیست. در مورد تعدد زوجات می گوییم طرح، طرح خوبی است نه این که تعدد زوجات خوب است. وو قرآن به هیچ وقت به عنوان سند اصلی نگفته، بلکه زبان را ضیق کرده و آنقدرهم به گردن قانون نمی گذارد. دقت کنیم که چه لسانی دارد دین که آنقدر بحث خانواده را در محاکم نمی کشاند. می خواهند در داخل خانواده تمامش کند و نهایت به حکم برساند. در مورد عدالت هم اگر عدالت احراز نشود و نتواند تأمین کند اصلاً حرام است ازدواج دوم.

عقد نکاح چگونه حاصل می شود؟ در معاملات ما یک سری معاملات معاطاتی داریم، مانند خریدهای روزانه، ما نکاح معاطاتی هم داریم یعنی اینکه دو نفر قرار است با هم زن و شوهر شوند پس با هم زن و شوهرند، اما به دلیل این که مسأله فروج مسأله حساسی است و باعث تولید فرزند می شود به همین جهت در آن صیغه خوانده می شود و آنچه که از روایات برمی آید این است که این صیغه در حقیقت یک نوع اعلام و اعلانی بوده است. یعنی این که این اتفاق زوجیت را اعلام کردن، و این که می گویند صیغه خوانده شود احتیاط می کنند علما اینجا، و گرنه اگر دو نفر تحت همان شرایط قبول کنند که زن و شوهرند همین که پذیرفتند، صیغه جنبه رسمی می دهد.(الفرق بین سفاح و النکاح، ضرب و دف) روایت است که فرق بین سفاح و نکاح همین ضرب و دف است. پس به صورت مخفی خواندن صیغه درست نیست، چون باید احتیاط کنیم اجازه ولی را.قرآن یک کتابی است که می خواهد جاودانه باقی بماند پس اولاً می خواهد یک نسخه ای بدهد که منویات را بگوید یعنی زبان محدود کننده را بگوید.

تهران را اداره کند با آن، روستاها و آفریقا را هم با آن اداره کند، آن وقت هر فقیهی هر جایی است باید بکشد مطلب را و تبلیغی متناسب با آن فضا کند. مثلاً در فضای تهران، تعدد زوجات رد می شود. در بستر غیر دینی تعدد زوجات را نداریم اما به جایش bitray دارد، هزار تا بدترش را دارد یعنی تئوری رقیب که تعدد زوجات را خیلی بد می داند به جایش فضایی را ایجاد می کند که در آن خیانت است. باید ببینیم که چه تئوری ای بدهیم که باج نداشته باشد تئوری برای همین است که می گوییم بهترین تئوری طرح تعدد زوجات است، باید تئوری باشد که دنیا را جواب دهد و از قرآن یک زبان بسیار دقیقی را انتخاب می کند که متناسب با فضای فرهنگی جهان که قابلیت بسط دارد و قاعده تک همسری است.

یکی از کارهایی که دین دارد ساده سازی است نه ساده انگاری، یعنی ساده سازی فضای ازدواج. این فضای گره کردن دو نفر به همدیگر یعنی ما دوتا برای هم خلق شدیم قرآن اصلاً در این فضا نگاه نمی کند پروژه ازدواج را –اگر ما به هم نرسیدیم هرگز ازدواج نمی کنیم و بعدش هم یک فضای رمانتیک به وجود می آورند- بدانید که هر چه قدر دو نفر را به هم گره کنید حالشان از هم به هم می خورد- زبان قرآن اینگونه می گوید که من نیاز دارم به همسر ولی اینجوری نیست که یک نفر است که در عالم فقط می تواند همسر من باشد و کفو من باشد، آن وقت بحث کیفیت هم که می شود حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه(س) را مثال می زنند که اگر علی(ع) نبود فاطمه(س) کفو نداشت و بر عکس.

این ها اصلاً بحث کفو نیست اصلاً این ها کفو ندارند، در مورد حضرت زینب(س) که گفته شده (انت عالمة غیر معلمة) چه کسی می تواند کفو ایشان باشد آیا عبد الله؟ پس ببینید طوری دارند فضای ازدواج را نشان می دهند که دارای پیچیدگی های بسیاری است مثلاً شما برای خواستگاری کلی سوال باید بکنید برای بچه داری باید چندین جلد کتاب بخوانید یا بابت تربیت فرزند همین طور –دین هم آیا در این فضا دارد صحبت می کند ؟سوال این است که قدیمی ها چه طور بدون کتاب ازدواج می کردند و…؟جواب این است که آنها فطری ازدواج می کردند وفطری هم بچه دار می کردند .الان طرف می خواهد یک بچه داشته باشد می ماند که چه طور بچه را بزرگ کند ومشکلات روحی که بچه در سنین بالا دچار می شود هی تو سرش می زند که این بچه را چه کار کند .

مشکلات تک فرزندها-تک فرزند باعث یک سری مشکلات می شود . بچه ها در روستا تربیت فطری دارند ویک آموزش فطری متعادل می بینند بدون این که خودشان مرتکب خلاف شوند (به دلیل دیدن مجامعت حیوانات )که در متن فطرت این چیزها گرفته شده .بهطور طبیعی یک مادر که چند فرزند دارد بچه های بزرگ را به کار می گیرد برای تربیت بچه های کوچک واین یک روند طبیعی درست می کند برای اینکه او آموزش می بیند و نوع مناسبات اجتماعی را یا می گیرد .

اما وقتی تک فرزند می شود می شود قلدر،که همه نگاه ها معطوف اوست وهرچه قدرهم که شما بخواهید یا نخواهید نگاه به این یک نفر معطوف است .اوست که فقط مریض می شود اما وقتی یکی دیگر هم باشد خب او هم مریض میشود … یکی ازچیز هایی که باید پیگیری کنیم ،ببینیم،زبان ساده دین است .

در شبهات پیچیده کفار وقتی وارد میشود به قدری پیرایه هایش را می زند ولبّ مطلبی درست میکند وآن لبّ مطلب را نقد میکند نه این که در همه جزئیات آنها می رود .آنقدر طرف را در پیچیدگی ها نمی برد ،این زبان قرآن است .در مسأله ازدواج هم دقیقاً پیاده میشود .دین که اصلاً آمده که تربیت کند در مقوله ی تربیت نباید حرف بزند ؟!

تربیت فرزند چند اصول محوری دارد که قرآن گفته،روایات هم گفته اند .آن اصول وقتی رعایت شود، شده وگر نه شما کتاب هم بخوانید نمی شود .اینها انحراف از مسیر اصلی است .اینقدر تربیت فرزند کار پیچیده ای نیست .اینقدر پیچیدگی ندارد .یک سری اصول محوری دارد .شما خودت رعایت کن بچه باید تربیتی که شود می شود .نشود هم خب بچه برای خود اراده دارد وکاری را که بخواهد می کند .من که گره نخورده ام به بچه ام .من سعادت وشقاوتم که گره نخورده به بچه .فرزند نوح تربیت نشد –علی رقم اینکه نوح تعلیم دینی به او یاد داد – یا فرزند امام هادی (ع) جعفر کذّاب – پس جوهر واراده شخص هم موثر است – احترام ببینید – (دروغ می گوید خودش ،به بچه توصیه می کند دروغ نگو ) یک سری عبارات محوری دارد که در روایات هم آمده . یکی از اشتباهات که دارد در علوم اتفاق می افتد همین پیچیدگی علوم است .علوم به قدری دارد پیچیده می شود که همه نمی توانند با این پیچیدگی ها جلو روند و فقط اضطراب می گیرند یعنی وقتی که یک روانشناس میگوید که شما باید چنان در مورد طرف از … تحقیق کنید که حتی اگر دوستانی مثلاً در آسمان دارد بلیط بگیرید بروید آسمان تحقیق کنید. این فضایی است که روانشناس ما طبق آموزه هایی که پیدا کرده دارد این فضا را رواج می دهد.

وقتی بچه دارشوید تا زه می فهمید که چالش های اصلی کجاست و الان ما را به چه مصیبتی انداختند. کی؟ همین دانشمندان علوم- همین کسانی که عهده دار راهنمایی هستند- شاهدش هم همین که مگر دنیا را اراده نمی کنند با همین علوم؟

خب! خانواده چه شده؟ خانواده بهتر شده؟ طلاق ها کمتر شد؟ تربیت فرزند کمتر شد؟ جامعه به سمت تعالی پیش رفت؟ و این است که ضرورت بازگشت به معارف دین است. معارف ناب که باید در قرآن و روایات یافت شود علی الخصوص در قرآن.

بادی نشینی در قرآن نهی شده بادیه نشینی و روستا نشینی که خارج از فضای فرهنگی که بشود تبلیغ دین را کرد نهی شده-

یک چیزی که در مورد مهر قرآن تأیید می کند و اصلاً  فضای مهر آن فضاست، فضای دادن و پرداختن مهر است. و اصلاً اینجوری بوده که قبلش مهر را می دادند. این فضای مهری که ما الان در آن هستیم اصلاً به آن فضاشباهت ندارد کلاً، اصلاً این مهر آن مهر نیست و اصلاً خلط بحث شده، کاری که الان ما داریم می کنیم ایجاد وثیقه است یعنی داریم از طرف وثیقه می گیریم به عبارتی چون که فضای عمومی این است که ما از یک پسری یک وثیقه ای دریافت بکنیم مانند کاری که در بازار میشود یعنی یک پولی گذاشته می شود بعد یک چک تضمینی گرفته می شود، چک تضمینی عبارتند از اینکه مبلغ دارد، امضاء دارد ولی تاریخ ندارد که اگر طرف منکر پول شود و کار این چک به اجرا گذاشته می شود این چیزی است که در مهر الان دارد اتفاق می افتد یعنی چیزی که نمی گیرد کسی از کسی و اصلاً اگر کسی مطالبه هم کند تقریباً کار منفی ای انجام داده مثل این می ماند که طرف چک را برود همین جوری بگذارد اجرا- خب این کار بدی است- مفهوم و ماهیت مهر تقریباً  عوض شده است.

(این مهر اصلاً مهر نیست، فقط اسمش مهر است و از نظر فقهی مهر است) در حالی که مهر این چنین است که می دهند بعداً با همسرشان هستند. مثال تقریباً مثل خریدهای عروسی است که داماد برای عروسی می خرد، آن مهر است که اول می دهد و بعد به عقد نکاح در می آید، این مهر است. اما چیزی که ما الان داریم وثیقه است که ما چه موقع این چک را می گذاریم اجرا؟ برای مخاصمه یعنی عندالمخاصمه چک به اجرا گذاشته می شود.

نظر دین راجع به مهر چیست؟ نظر دین راجع به کدام مهر؟ آن مهری که دین می گوید که آن یک چیزی است و این یک کاری است که خلاقیت و ابتکار است از طرف خودمان- طبیعاً هر خلاقیت و ابتکاری از جانب خودمان، باید نتایج شرعی و عرضی اش بررسی شود. اشکال ندارد ما یک خلاقیت داریم به کار می بریم، می خواهیم وثیقه بگیریم منتها این وثیقه ای که داریم می گیریم کلاً باید ببینیم چه نتایج شرعی و عرضی به بار می آورد.وثیقه گیری هم کلا هر خلاقیتی عدم ردع شارع است یعنی اگر شارع ردع نکند و طرد نکند مورد پذیرش است ولکن در این که ما بخواهیم یک خلاقیتی به کار ببریم و یک چیز جدید راه بیندازیم باید تبعاتش را ببینیم، بعضی ها که قائلند به این که مهر کم فلان و مهر بالا چه و همین هایی را که در این زمینه به دین می خواهند نسبت دهند، لطفاً این ها را به دین نسبت ندهند، چون ارتباطی به دین ندارد این کاری است که خودمان می کنیم و خلاقیت خودمان است.

شما اگر بخواهید ببینید کارکرد مهر در دین چیست، شما ببینید کارکرد خریدهای عروسی الان چیست، تضمین استحکام زندگیست آیا؟ چه کاری از دست آن برمی آید؟ حال ما آن را تبدیل می کنیم به وثیقه ببینیم چه اتفاقاتی می افتد در این خلاقیت های ما؛ بعضی ها می گویند مهر پایین باعث طلاق می شود، این گاهی دیده شده، از آن طرف بیش از این دیده شده که مهرهای بالا تولید طلاق می کند، مهرهای بالا که در حکم وثیقه است، مهرهای بالا باعث طلاق های وحشتناک می شود و این مهرهای بالا باعث ایجاد طلاق های خلع و مبارات می کند که این باز با فضای قرآنی ما سازگار نیست که می گوید (طلقوهن بالمعروف) (او تسریحاً باحسان) که این اتفاق نمی افتد.روایات از وسائل الشیعه جلد ۲۱ از صفحات ۲۴۰ به بعد، ابواب المهور: از امام صادق(ع) سوال شد “مهر چیست؟” فرمودند: آنچه که به آن تراضی کنند و رضایت طرفین باشد آن مهر است.

مهرهایی بوده به این صورت که در صدر اسلام که زنی گفته مرا شوهر بده گفتند کی حاضر است؟ مردی گفته من، آن وقت پرسیدند چه به او می دهی؟ گفته هیچ چیز ندارم، گفتند: لا، نمی شود، بدون هیچ چیز که نمی شود، و باز پیغمبر می پرسند کی حاضر است با این زن ازدواج کند؟ کسی اقدام نمی کند غیر از همان مرد، دفعه سوم می شود و بعد می پرسند قرآن چیزی بلدی؟ می گوید بله، می فرمایند مهرش همین این است که قرآن به او یاد بدهی؛ معلوم می شود که مهر به منفعت هم تعلق می گیرد یعنی غیر از این که مهر به عین تعلق می گیرد، به منفعت هم تعلق می گیرد، این چیزی است که ما داریم و بر اساس آن هم فتوا داریم.

بعد حضرت این را تأکید کردند که من دوست ندارم تو با این زن رابطه داشته باشی مگر این که سوره را یاد دهی بعد رابطه داشته باشی نه اینکه بر ذمه بگیری این فضایی است که از این روایت فهمیده می شود وبعد می گوید که یک چیزی به او بده یعنی اینکه باید یه چیزی داده شود بعداً – و بازحضرت دارند در این فضا که (اگر تزوج کند مردی زنی را با او نمی تواند مجامعت کند مگر این که چیزی به او بدهد) یعنی باید چیزی به او بدهد.

این که مهر السنه اصلاً چقدر است ودرباره حد بالا وپایین آن چه نظری دارد دین –(مهر در فضای خودش – در فضایی که می دهند بر ذمه باشد) الان مهر ما یک بام و دو هوا شده – یعنی از نظر حقوقی مهر است، یعنی خاصیّتاً مهر است بر ذمه گرفته شده . ولی شرایط مهر را ندارد .مهر السنه را ۵۰۰ سکه نقره ،چیزی حدود ۲۰۰ ،۳۰۰ هزار تومان الان گرفته شده ،این چیزیست که به عنوان مهرالسنه معرفی شده .که حتی حضرت فاطمه (س)کمتر از این بوده داریم ۳۰ درهم – از طرفی در فضای روایات داریم خیلی بد است که زن مهرش بالا باشد و زنان بامهریه بالا شوم معرفی شده اند . و ابی عبدالله فرمودند : شومی زن دراین است که مهرش بالا باشد و زوجش هم از او ناراضی باشد – از طرفی روایاتی داریم که می گویند :مهرهای زنان را بالا نگیرید چرا که عداوت ایجاد می کند.

ما باید تضمین ها را از جای دیگر بگیریم نه تضمین های مالی – این ۵۰۰ درهم هم گفته شده ،ببینید اساساً مرام یک شریعت جاودان نمی تواند این باشد که احکامش را در موضوعات متحول ببیند، همیشه ما در شریعت این را داریم که خداوند حکم را در موضوعی می بندد که آن موضوع مصادیقش متحول می شود ولی مفهوم را نگه می دارد آن چیزی که خوب است نگه داشته شود مهر کم است . این گونه نیست که یک حالت دگمی در دین ببیند که مهر السنه یعنی مهرالسنه – شاید این مهرالسنه در بستر یک جامه ای واقعاً کم باشد خیلی خیلی پایین باشد – این نیست – همین بحث ها را فقها می کنند که می شوند تیمناً و تبرکاً، این می شود که برخورد بد با بحث پولی امانی می شود، اصلاً گاهی اوقات فقها پول را نمی شناسند، پول ارزش آن پول است نه کاغذ، نرخ برابری ها متفاوت بوده الان خیلی فرقش بیشتر شده فلذا پیشنهاد در دین این نیست و آن را به دین نبندید که دین می گوید ۵۰۰ سکه نقره، دین فقط می گوید کم، این عرف های جامعه و شرایط روز بیان می کند، اگر مهر کم باشد دین خوشش می آید و اگر طرف به ذمه می گیرد ذمه اش آن قدر سنگین نباشد که مساوی با ندادن باشد و اصلاً از اسم صداق (یعنی مایه صداقت) تهی شود یعنی هیچ صداقتی ندارد مهرهای بالا، از طرفی مهرهای خیلی کم را باز دین نهی کرده، روایت داریم که حضرت علی (ع) فرمودند از ۱۰ درهم پایین تر من اصلاً بدم می آید همچین مهری را، چرا؟ چون شبیه پول دادن بابت فحشا می شود، پس مهرهای خیلی پایین و خیلی بالا خوب نیست، مهر باید کم باشد حالا کم اش به عهده شرایط و عرف است.




طبقه بندی: مقالات دیگران، 
برچسب ها: زن و نظام خانواده،
دنبالک ها: استاد قاسمیان،
به اشتراک گذاری:
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
محبوب کنید ! :
پاسخگو: یاسین مدیر محتوائی