بازدید : مرتبه
تاریخ : یکشنبه 25 مهر 1389
معنای رزق :
رزق در لغت به معنی روزی ( مایحتاج روزانه بندگان ) و هر آن چه از آن نفع برند ، آمده است .
به معنای دقیقتر رزق یعنی آنچه که مایه بقا و حیات است . اگر گفته میشود خوراک یا پوشاک یا مسکن و سرپناه رزق است جهتش این است که وجود آنها مساوی با حیات و تدوام آنست و فقدان آن برابر با هلاکت و ناتوانی و عدم تدوام زندگیست .


اقسام رزق ( دنیوی ) :
1 – رزق مادی : این فبیل ارزاق موجب حیات و بقای جسم انسان است ، ماحصل این رزق محدود به حیات دنیاست و انسانها به فراخور تلاش و و تقدیر خود از این ارزاق بهره مند می شوند ، برخی کمتر و برخی بیشتر .
رزق مادی خود به دو دسته رزق ضروری و غیر ضروری تقسیم می گردد :
الف – به طور مثال در باب مأکولات و مشروبات ، آب و نان از ارزاق ضروری و بسیار مهم و استراتژیک محسوب می شوند ، که فقدان هر یک موجب فنا و نابودی بشر است . درطول تاریخ بشر و به خصوص در جهان کنونی هم کشمکش ها و جنگهای متعددی بر سر این دو رزق زندگی بخش رخ داده است . خدای متعال در اهمیت آب اینگونه می فرماید :
أَوَلَمْ یَرَ الَّذِینَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاء كُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ أَفَلَا یُؤْمِنُونَ .
انبیاء30
آیا كسانى كه كافر شدند، ندیدند كه آسمان‏ها و زمین بسته بودند [و آب و گیاه نمى‏دادند] و ما آنها را شكافتیم و هر چیز زنده‏اى را از آب پدید آوردیم؟ پس آیا ایمان نمى‏آورند .
و از این روست که رسول خدا در باب اهمیت نان نیز می فرماید :
لولا الخبز ما عبد الله . مشکاة الانوار فی غرر الاخبار .
اگر نان نبود خدا بندگی نمیشد .

2 – رزق معنوی : این نوع رزق موجب حیات و تعالی و ارزشمندی روح انسان است وجود این رزق است که به زندگی انسان معنا و مفهوم واقعی حیات را می دهد و جاودانگی و خلود در بهشت برین را به ارمغان می آورد و این همان چیزیست که جسم انسان حتی جسم مرده انسان را محترم و ارزشمند می کند . نگاهی به آیات قرآن کریم و احادیث وارده در خصوص حرمت زنده و مرده مؤمن و حقوقی که خداوند بر سایر مؤمنان در خصوص برادران و خواهران ایمانی خود مقرر فرموده انسان را به جایگاه و اهمیت ارزاق معنوی رهنمون می سازد .

مصادیق رزق معنوی :
درتفحص و جستجو درآیات قرآن کریم و هم احادیث و هم زبان زیبای دعا و مناجات معصومین علیهم السلام می توان به مصادیق فراوانی از ارزاق معنوی پی برد . از جمله :
الف – انفاق :
خداوند می فرماید : و مما رزقناهم ینفقون .
بقره 3
و از آنچیزهایی که روزیشان کردیم انفاق می کنند .
ب – اطعام :
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند : الطعام قوة الاجسام و الاطعام قوة الارواح .
مشکاة الانوار ابن طبرسی .
خوردن طعام موجب تقویت جسم است و خوراندن و اطعام ( دیگران ) موجب تقویت روح است .

ج – مهربانی بر ایتام - آبادان کردن مساجد - هم نشینی با کریمان - دوری جستن از لئیمان .
دریکی از دعاهای کوتاه رمضان داریم که :
اللهم ارزقنی رحمة الایتام و عمارة المساجدو مصاحبة الکرام و مجانبة اللئام .
د - زیارت خانه خدا .
اللهم ارزقنی حج بیتک الحرام فی عامی هذا و فی کل عام .
ه - علم حقیقی .
و قل رب زدنی علما .
طه 144
و بگو خداوندا بر دانشم بیفزا .

همان گونه که در ارزاق مادی برخی اهمیت و ضرورتشان بر دیگر ارزاق مادی بیشتر بود ، در ارزاق معنوی نیز اینگونه است برخی از ارزاق ضرورت حیاتی دارند اگر نباشد روح انسان مرده است اگر چه به ظاهر حیات و تحرک جسمی داشته باشد .

ضروری ترین ارزاق معنوی کدامند ؟
1 - ضروری ترین رزق معنوی که تغذیه فکر به آن است اعتقاد به توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد است . که اینها خلاصه گردیده است در شعار مکتب یعنی صلوات : اللهم صل علی محمد و آل محمد .
2 – در بخش عمل ضروری ترین رزق معنوی اتیان نماز است . لذا فرموده اند : الصلاة عمود الدین – نماز ستون خیمه دین است . در روایات اسلامی قبولی سایر اعمال به نماز آمده است ، ناظر به اهمیت و ضرورت این این رزق معنویست .
3 – و ضروری ترین رزق معنوی مربوط به قلب محبت الهی و در طول آن محبت دوستان و اولیای خداست ، همان کسانی که مصداق آیه مودت ، خداوند متعال ؛ مودت و محبت به آنها را مزد رسالت پیامبرش اعلان و واجب فرموده است:

قل ما اسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی .شوری23
بگو ( ای رسول ما به این مسلمانان که ) من ( در قبال زحمات خود برای هدایت شما ) هیچ اجر و مزد (مادی ) نمی خواهم مگر مودت و دوستی قربایم را .

کسانی که واجد این ارزاق هستند انسانهایی هستند به نص قرآن و روایات صاحب اکرام ابدی .
ان اکرمکم عند الله اتقاکم .
حجرات 23
گرامی ترین شما نزد خداوند با تقواترین شماست . چرا که تقوا رزق معنویست .
اگر انسانی فاقد این این ارزاق معنوی بشود ، در حقیقت کسیست که روح او مرده و بی ارزش است و جسم او نیز به تبع روح مرده اش بی ارزش است . از این جهت است که کافر حرمت ندارد و مالش هم مالیت ندارد و بدن او نیز نجس است ، مسلمانان در تجهیز و تکفین و تدفین او تکلیفی ندارند ، چون ارزشی ندارد و به فرمایش قرآن کریم :
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِیرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ یَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْیُنٌ لاَّ یُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ یَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ .
اعراف 179
همانا بسیارى از جنیان و آدمیان را [گویى‏] براى دوزخ آفریده‏ایم، [چرا كه‏] دل‏هایى دارند كه با آن فهم نمى‏كنند و چشم‏هایى دارند كه با آن نمى‏بینند، و گوش‏هایى دارند كه با آن نمى‏شنوند. آنها چون چهارپایانند بلكه گمراه‏ترند، و آنان غافلانند .
تصور غلط از رزق :

برخی وقتی سخن از رزق میشود ، گرفتن و به دست آوردن ارزاق مادی را در ذهن تصور می کنند و رزق را تنها مادیات می پندارند ، و حال اینکه طبق مطالب و مستندات قرآنی و روایی بالا توفیقات معنوی و عبادی و نفع رساندن به دیگران هم رزق است ، که نصیب همه کس نمی شود . معنای دیگر رزق اینجا معلوم میشود ، چنانکه در کتب لغت نیز آمده است : رزق به فتح و کسر( ر) به معنای نفع بخشیدن نیز آمده است . مانند : تعلیم علم - اطعام و احسان و خیر رسانی به دیگران - ارسال زائر و......... .

خصوصیات رزق با برکت :
1 – ماحصل تلاش خود انسان باشد .
2 – طریق تحصیل آن مشروع باشد .
3 – در چارچوب شرع به عنوان حلال و حق تعریف شده باشد .

فرمول کلی جلب رزق حلال :
1- سعی و کوشش :
و ان لیس للانسان الا ما سعی .
نجم39
و تحقیقا چیزی برای انسان نیست مگرآنچه که با سعی و تلاش بدست آورد .

2 - دعا و توسلات به خصوص نماز شب :
عن الصدوق فی العلل عن النبی صلی الله علیه و آله :
قال : صلاة اللیل مرضات للرب ، و حب الملائکة و سنة الانبیاء و نور المعرفة ، و اصل الایمان ، و راحة الابدان ، و کراهیة الشیطان ، و سلاح علی الاعداء ، و اجابة الدعاء ، و قبول الاعمال ، و سعة الرزق .
بلد الامین سید بن طاووس قدس سره الشریف و السعة و الرزق مرحوم کلباسی - مطبعة الاداب فی النجف الاشرف .
رسول خدا فرمودند : نماز شب موجب رضایت خداوند و محبت فرشتگان بوده و سنت انبیاء و نور معرفت و شناخت و موجب راحتی بدن و کراهت شیطان است ، نماز شب سلاح بر علیه دشمنان و موجب اجابت دعا و قبولی اعمال و وسعت رزق است .
امام رضا سلام الله علیه نیز فرمودند :
حافظوا علی صلاة اللیل فانّها حرمة الربّ ، تدر الرزق و تحسن الوجه ، و تضمن رزق النهار .
مستدرک الوسائل من فقه الرضا علیه السلام .
محافظت کنید بر نماز شب که تحقیقا نماز شب حرمت خدا و ریزنده رزق و نیکو کننده صورت و ضمانت کننده رزق روز است .

3 – تقوا و نمونه تقوا انفاق بعضی از ارزاق :
و مما رزقناهم ینفقون .بقره 3
بعضی از آن چیزهایی که به آنها دادیم را انفاق می کنند .
انفاق بعضی از نعمت ها و ارزاق خدادای از خصوصیات متقین ذکر شده است و در جای دیگر می فرماید :
و من یتق الله یجعل له مخرجا و یرزقه من حیث لا یحتسب .طلاق2
هر کس تقوای الهی را پیشه کند برای او گشایش است و رزق ( تمام رزق و نیازمندی ) او از جایی می رسد که حساب ناشده باشد .

4 – توکل به خداوند و امید به فضل و رحمت الهی .
و من ‌یتوکل علی الله فهو حسبه إن الله بالغ أمره قد جعل الله لکل شیء قدراً.
طلاق3
و هر کس بر خدا اعتماد کند او براى وى بس است. خدا فرمانش را به انجام رساننده است. به راستى خدا براى هر چیزى اندازه‏اى مقرّر کرده است.
یکی از صلحای گمنام که خداوند وجود ایشان را حفظ کند ، از باب نصیحت به فرزندان خود می فرمودند که : دخترم ، پسرم اگر یک تک تومانی هم در جیب خود داشتید نگوئید نداریم بگوئید داریم . انسان متوکل هر لحظه چشم امید به فضل و رحمت خداوندی می دوزد و توکل می کند و آن خدایی که لا مؤثر فی الوجود الا به و لاحول و لا قوة الا به العلی العظیم است . رزاق عالم وجود است ، خود می داند که رزق بندگانش را که چشم از غیر او بسته و منقطع از خلق اند را چگونه تأمین و آماده کند .
طالبان مباحث رزق می توانند به کتاب شریف السعة و الرزق تألیف مرحوم حجة الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمد کلباسی حائری رحمة الله علیه مراجعه نمایند ، که در این اواخر به زبان فارسی نیز برگردان شده است



طبقه بندی: ازدواج جوانان، 
برچسب ها: روزی، اقسام روزی،
به اشتراک گذاری:
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
محبوب کنید ! :
پاسخگو: یاسین مدیر محتوائی